İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. Yönetim ve amaç birliği ile hukuki ve ekonomik birlik, işyerinin unsurlarını oluşturan önemli kavramlardır.
Devir İşlemi Nedir?
Bir işveren tarafından belirli bir organizasyon çerçevesinde maddi olan ve olmayan unsurlar ile örgütlenen işyeri veyahut işyerinin bir bölümü bir başka işverene çeşitli sebeplerle devredilebilir. Önemli olan devir işlemi sonrası işyerinin veya devir işlemine konu işyeri bölümünün devir sonrasında mevcut, en azından başlangıçtaki üretim araçlarıyla amaç ve ekonomik birlik içerisinde faaliyetine devam etmesidir.
Bir benzetme yapacak olursak; İşyerini bir trene benzetir isek burada olan lokomotif değişikliğidir. Lokomotif değişimi ile trenin gideceği yön veya varacağı istasyonun değişmesi olağan bir durumdur.
Devir İşlemi ve Birlikte Sorumluluk
İşyerinin veya bir bölümünün bir başka birine devri konusu 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesinde ele alınmış olup bu maddede sadece hukuki bir işleme dayalı devir işlemleri için açıklamalar yer almaktadır.
- Hak ve Borçların Geçişi: İşyeri veya işyerinin bir bölümü devredildiğinde, devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer.
- Hizmet Süresi Hesabı: Devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda (kıdem tazminatı, yıllık izin vb.), işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihe göre işlem yapmakla yükümlüdür.
Müteselsil Sorumluluk (Birlikte Sorumluluk)
Devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar.
Bu borçlar; ücret, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gibi alacakları kapsar.
Kıdem Tazminatı Sorumluluğu
4857 sayılı İş Kanununun 120. maddesi ve 1475 sayılı İş Kanunun 14. maddesi gereği; işyerinin devri halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren de birlikte sorumludur.
* Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.
Devir İşleminin İş Sözleşmelerine Etkisi
Devreden veya devralan işveren, iş sözleşmesini sırf işyerinin devrinden dolayı feshedemez. Aynı şekilde devir işlemi işçi yönünden de fesih için haklı sebep oluşturmaz.
Yürürlükte bulunan iş mevzuatımıza göre işyerinin devri, "çalışma koşullarında değişiklik" sayılmadığından, devir işlemi için işçinin ayrıca yazılı onayının alınmasına gerek bulunmamaktadır.
İstisna: Devreden veya devralan işverenin ekonomik ve teknolojik sebeplerin yahut iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları saklıdır.
İstisnai Durumlar
Aşağıdaki hallerde 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesi hükümleri (birlikte sorumluluk vb.) uygulanmaz:
İflas Durumu
İflas dolayısıyla malvarlığının tasfiyesi sonucu işyerinin başkasına devri.
Ölüm / Miras
Gerçek kişi işverenin ölümüyle işyerinin miras hükümlerine göre mirasçılarına geçmesi.
Ayrıca tüzel kişiliğin; birleşme, katılma veya tür değişikliği nedenleriyle sona ermesi hallerinde de madde metninde yer alan birlikte sorumluluk hükümleri farklılık gösterebilir.
Siz İşinize Odaklanın, Teşvik ve Mevzuat Takibini Bize Bırakın
Bordrolama, SGK teşvikleri ve iş mevzuatı konularında profesyonel destek alın.
Bize Ulaşın